Gnosis/ Soefisme/ ...

Gestart op 31 oktober 2007. Laatst gewijzigd 18 juli 2012.

Er zij licht.

"In den beginne schiep God de hemel en de aarde.
En God zei: Er zij licht."

De Bijbel, Genesis 1:1-3


Gnosis.

Gnostiek: gnosis en de christelijke kerk.

Soefisme.

De Naghammadi bibliotheek.

Het Thomas evangelie.


Gnosis.

De meer formele en uiterlijke benadering van het geloof <-> Het transcendente geloof.
De organisatie en de leer van het geloof <-> De innerlijke beleving van het geloof.  
    
De religieuze organisatie <-> De meer innerlijke, esoterische, stroming.
De verering van God <-> De individuele bevrijding.
De officiele religie <-> Het beleven van de eenheid met God.

Hindoeisme: De verering van God <-> De individuele bevrijding.
Boeddhisme <-> Zen-boeddhisme.        
Tibetaans boeddhisme: Gelugpa <-> Nyingmapa.      
De christelijke kerk <-> De gnostici. (Mandeeers in Irak)
Islam <-> Soefisme.

(De gnosis als kenmerk van religieuze stromingen, wordt door Gilles Quispel, 
onderzoeker van het klassieke en christelijke gnosticisme, 
gerekend tot 'de derde component van de westerse cultuur', naast rede en geloof. 
Naast de Griekse filosofie (met de Verlichting) 
en het christendom (het godsdienstige geloof)
zou de gnosis (de innerlijke beleving van het geloof) 
belangrijk hebben bijgedragen aan de cultuur van West-Europa.)
      
Woordenlijst.
esoterisch: voor ingewijden begrijpelijk.
gnosis: (Grieks: het erkennen) openbaring, diepere kennis van en dieper inzicht in
de godsdienst.
gnostici: kenners.
gnosticus: theosoof in de eerste eeuwen na Chr.
Mandeeers: kenners.
openbaring: verrassend inzicht.
theosoof: godswijze.
transcendent: het zintuiglijke overschrijdend, bovenzinnelijk.

Na het lezen van de inleiding van "Het Thomas evangelie"
Nag Hammadi bibliotheek, 1980.
Uitgeverij Karnak.
(gnosis1.txt,30-10,26-10-2007,p.karduks)

Gnosis is een kernbegrip uit het gnosticisme. Het woord is afkomstig van het Griekse 'gnosis',
dat kennis of inzicht betekent. Kenmerkend voor gnostici is dat ze niet geloven (in
godsdienstige zin), maar hun innerlijke morele autoriteit stellen boven elk uiterlijk gezag. Die
innerlijke autoriteit komt voort uit hun gnosis: hun kennis. Het woord gnosis is verwant met
het Nederlandse woord geweten. Gnosis staat als religieus begrip tegenover geloof. Een
spirituele stroming die gericht is op gnosis zal het geloof op gezag principieel verwerpen.
De verschillende stromingen die gericht zijn op gnosis vat men wel samen onder de term
gnosticisme.

Er zijn verschillende stromingen in de oudheid die oproepen tot trouw aan de innerlijke gnosis. 
Een daarvan is het hermetisme, ofwel de hermetische gnosis. Men veronderstelt dat de
mysteriescholen uit de oudheid in het algemeen gnostisch van aard waren. 
De gnosis als kenmerk van religieuze stromingen, wordt door Gilles Quispel, een gezaghebbend 
Nederlands onderzoeker van het klassieke en christelijke gnosticisme, gerekend tot 'de derde 
component van de westerse cultuur', naast rede en geloof. Naast de Griekse filosofie en het 
christendom zou ook de gnosis belangrijk hebben bijgedragen aan de cultuur van West-Europa.

Oorsprong
Er is verschil van mening over de oorsprong van de gnosis als religieus begrip. Sommigen zien
de oorsprong in het christendom. Gelet op het syncretische karakter van de gnostiek als
vroeg-christelijke stroming moet eerder worden gedacht aan verschillende bronnen uit de
klassieke oudheid. In de gnostiek treffen we Babylonische, Iraanse, Egyptische, laatjoodse,
hellenistische en Bijbelse elementen aan. Zie ook: christendom en syncretisme. Sommigen
duiden het ontstaan van de gnostiek in de 2e en 3e eeuw na Christus. Anderen duiden het
ontstaan van het gnosticisme als een bredere, klassieke beweging al van ver voor de christelijke
jaartelling.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Gnosis
(gnosis2.txt,07-02-2008,p.karduks)
Naar het begin van de tekst.

Gnostiek: gnosis en de christelijke kerk.
Met de term gnostiek geven kerkhistorici gewoonlijk de variant aan waarin
Jezus een vooraanstaande rol speelt. Deze bloeide in de tweede en derde eeuw.
Nog voor het kerkelijk christendom zich tot religieus instituut vormde, bloeide in het Romeinse
rijk, in de eerste eeuwen van de westerse jaartelling, de gnostiek , een variant van het
gnosticisme waarin Jezus een vooraanstaande rol speelt. De gnostici verzetten zich tegen de
wreedheid en wraakzucht van de oudtestamentische god Jahweh, die zij beschouwden als de
Demiurg, de schepper van het Kwaad. Vanaf het Concilie van Nicaea in 325 werd de
gnostiek door de zich toen als instituut vormende christelijke kerk als ketterij verworpen en
bestreden. Wel zijn verschillende personen uit de vroege kerk, bijvoorbeeld Augustinus een
tijdlang aanhanger van een gnostische stroming geweest. 
De Katharen uit de twaalfde en dertiende eeuw vormden de laatste georganiseerde gnostische 
beweging. De kruistocht tegen de Katharen van 1209 en de daaropvolgende oprichting van de 
inquisitie door de kerk van Rome, leidden tot een massale, systematische uitroeiing van deze 
laatste gnostici. In 1328 werd de laatste gnosticus verbrand, ene Guillaume Belibaste, in het 
Zuid-Franse Villerouge-Termenes.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Gnosis
(gnosis2.txt,07-02-2008,p.karduks)
Naar het begin van de tekst.

Soefisme.

In de soefi-islam speelt de persoonlijke relatie met God een belangrijke rol. 
Minstens zo belangrijk als de via de Koran geopenbaarde boodschap, 
die de soefi's overigens op een eigen manier interpreteren. 
Bij hen is God kenbaar. 
Ze vergelijken de menselijke ziel met een spiegel. 
Wanneer je die goed slijpt en poetst, dan weerspiegelt hij het goddelijke. 
Je kunt God dus zien in je medemens.
De middeleeuwse moslimdenker Aboe Hamied Al-Ghazali verklaarde daaruit 
de 'vergissing' van de christenen, die dachten dat Jezus God was. 
De ziel van Jezus was een zo perfecte spiegel, 
dat zijn tijdgenoten in hem God zelf meenden te zien 
en niet een weerkaatsing van het goddelijke. 
(Eildert Mulder, Trouw, 7 augustus 2010)
 
Mijn vader zei vaak het volgende: "Via Jezus naar de Vader".
Dus je gaat niet uit van de drie-eenheid zei ik hem.
Hij antwoordde niet en herhaalde: "Via Jezus naar de Vader".
(Jacob K)

Naar het begin van de tekst.

Terug naar website "De ziel".